FB CPA Solution ดร.สมศักดิ์ ประถมศรีเมฆ
งบประมาณฐานศูนย์ (Zero-based budgeting - ZBB) คืออะไร
| เรื่อง | งบประมาณฐานศูนย์ (Zero-based budgeting - ZBB) คืออะไร |
| แหล่งที่มา | FB CPA Solution ดร.สมศักดิ์ ประถมศรีเมฆ |
| วันที่ | |
| ประเภทภาษี | |
| ข้อกฎหมาย | |
| คำถาม | งบประมาณฐานศูนย์ (Zero-based budgeting - ZBB) คืออะไร |
| คำตอบ | งบประมาณฐานศูนย์ (Zero-based budgeting - ZBB) คืออะไร เรามาเรียนรู้กัน พี่น้องครับ พรรคก้าวไกลได้บรรจุ “งบประมาณฐานศูนย์” เป็นหนึ่งในนโยบายบริหารงานภาครัฐใน MOU การจัดตั้งรัฐบาลที่ได้นำเสนอในวันที่ 22/5/2566 ที่ผ่านมามันคืออะไร แล้วดีกว่างบประมาณปกติอย่างไร เรามาดูกัน ปัจจุบัน ระบบงบประมาณที่หน่วยงานต่างๆ ส่วนใหญ่ใช้กันอยู่ คือ “งบประมาณส่วนเพิ่ม (Incremental Budgeting - IB)” ที่จะตั้งงบตามการใช้จ่ายในอดีต แล้วมักปรับปรุงเพิ่มขึ้นตามตัวชี้วัดบางอย่าง เช่น เงินเฟ้อ หรืออัตราการเพิ่มขึ้นของรายได้ เป็นต้น ตัวอย่างเช่น ถ้าปีที่แล้วเราตั้งงบค่าใช้จ่ายในการบริหารเอาไว้ 10 ล้านบาท ปีนี้คาดว่ายอดขายเพิ่มขึ้น 10% เราก็จะตั้งงบประมาณค่าใช้จ่ายปีนี้เท่ากับ 11 ล้านบาท ข้อดีของการตั้งงบแบบนี้ก็คือ ง่ายดี ประหยัดเซลล์สมองไม่ต้องคิดมาก แต่… ข้อเสียของ IB มีมากมายครับ เราอาจตั้งงบประมาณสำหรับสิ่งที่ไม่ได้ก่อให้เกิดประโยชน์ใดๆไม่คิดถึงความคุ้มค่าของการใช้จ่าย ตัวอย่างเช่น สมมติปีที่แล้วเราใช้กระดาษ A4 มูลค่า 1 ล้านบาท ถ้าปีนี้คาดว่ายอดขายจะเพิ่ม 10% เราก็คิดง่ายๆ ว่าควรตั้งงบประมาณซื้อ A4 เท่ากับ 1.1 ล้านบาท ทั้งๆ ที่ยอดขายที่เพิ่มขึ้นอาจไม่ได้ส่งผลกับการใช้กระดาษเพิ่มขึ้น อีกทั้งการใช้กระดาษในการบริหารงานถือเป็นสิ่งที่ไม่คุ้มค่า เนื่องจากมีรายจ่ายแฝงตามมาเต็มไปหมด ไม่ว่าจะเป็นค่าหมึกพิมพ์ ค่าพนักงาน ค่าจัดเก็บ ค่าทำลาย ค่าขนส่ง ฯลฯ ถ้ากิจการมองไกลสักนิดก็ควรพัฒนา paperless system ในการบริหารงาน หรือไม่ก็พัฒนาระบบที่ทำให้ไม่จำเป็นต้องใช้ข้อมูลเหล่านั้น ซึ่งนอกจากจะลดกระดาษแล้วยังลดรายจ่ายแฝงและค่าแรงไปได้อีกมาก นอกจากนี้ IB ยังสร้างแรงจูงใจผิดๆ โดยแทนที่จะทำให้คนในองค์กรช่วยกันประหยัด แต่กลับจูงใจให้ใช้จ่ายให้เต็มที่เพื่อจะได้ไม่โดนตัดงบ สมมติว่าปีที่ผ่านมาหน่วยงานใช้งบน้อยกว่าที่ของบประมาณไว้ ปีถัดมาก็จะถูกตัดงบ แบบนี้ฝ่ายบริหารก็จะมีแรงจูงใจให้ใช้งบเต็มที่ จะได้มีข้ออ้างในการตั้งงบเพิ่มขึ้นในปีถัดมา ดังนั้นเราอาจจะเห็นว่าตอนสิ้นปีงบประมาณของรัฐ (ประมาณเดือนกันยายน) ธุรกิจท่องเที่ยวจะเฟื่องฟูมาก เนื่องจากหน่วยงานภาครัฐต่างๆ จะผันงบที่ใช้ไม่หมดไปดูงานนั่นเอง แล้ว Zero-based budgeting จะแก้ข้อเสียของ Incremental Budgeting ได้อย่างไร Zero-based budgeting (ZBB) เป็นวิธีการวางงบที่ให้ความสำคัญกับการประเมินและการพิจารณาทุกกิจกรรมในองค์กร โดย ZBB จะไม่นำงบประมาณปีก่อนมาเป็นฐานในการวางแผน แต่จะต้องทำการพิจารณาทุกๆ กิจกรรมตั้งแต่ระดับพื้นฐาน เพื่อพิจารณาความจำเป็นและมูลค่าที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมนั้นๆ ใหม่ทั้งหมด ในกระบวนการ ZBB คณะกรรมการงบประมาณต้องตอบคำถามเช่น "ทำไมเราต้องทำกิจกรรมนี้?" หรือ "การลงทุนในกิจกรรมนี้สร้างคุณค่าอะไรและมีผลกระทบอย่างไรต่อองค์กร?" จากนั้นจะประเมินค่าใช้จ่ายของแต่ละกิจกรรมและรวมเป็นงบประมาณสุทธิที่ใช้สำหรับการดำเนินกิจกรรมในปีนั้น ZBB จึงมีความสมเหตุสมผลมากกว่า และไม่ขึ้นอยู่กับการใช้จ่ายในปีก่อน แต่งบประมาณแต่ละรายการจะผ่านการคิด โดยมุ่งเน้นที่ความจำเป็นและมูลค่าเพิ่มของการใช้เงิน ด้วยเหตุนี้ จึงอาจมีการกำหนดงบประมาณสำหรับกิจกรรมใหม่ๆ เพิ่มเข้ามา และตัดงบกิจกรรมเก่าๆ หากมีคุณค่าน้อยหรือไม่สมควรทำต่อ ด้วยเหตุนี้ การใช้งบประมาณฐานศูนย์ (ZBB) จะช่วยให้องค์กรสามารถวางแผนและจัดทำงบประมาณให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยให้ความสำคัญกับกิจกรรมที่มีคุณค่าและมีผลกระทบต่อองค์กร และช่วยลดรายการที่ไม่จำเป็นและไม่มีประโยชน์ ซึ่งสามารถช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้งบประมาณ ลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น และเน้นการลงทุนในกิจกรรมที่สร้างมูลค่าสูงขึ้นได้ ชอบไอเดียนี้ของก้าวไกลมากๆ นะครับเพราะจะทำให้การใช้จ่ายเงินภาษีมีประสิทธิผลมากขึ้น แต่ ZBB ก็มีข้อเสียสำคัญก็คือการคิดใหม่ทำใหม่ อาจทำให้ “คนทำงานคิดหัวผุ” ครับ การปรับใช้ ZBB กับภาครัฐของไทยอาจทำให้ฝ่ายบริหารต้องออกแรงมหาศาลไม่ต่างอะไรจากการอุ้มช้างไปอาบน้ำนั่นเอง แต่แค่ริเริ่มก็ถือเป็นเรื่องที่ดีมากๆ แล้ว จึงขอเอาใจช่วยผู้บริหารประเทศชุดใหม่ให้ดำเนินงานได้ตามเป้าครับ
มาทำให้เป็นเรื่องง่ายด้วยบริการของ Tax-EZ สนใจสมัครสมาชิกเพื่อรับสิทธิพิเศษ คลิกที่นี่ ติดตามข่าวสารของ Tax-EZ ได้ทาง Website : tax-ez.info , Facebook Page : Tax-EZ ติดตาม FB เพจที่ให้ความรู้ทางด้านบัญชีกับ FB CPA Solution ดร.สมศักดิ์ ประถมศรีเมฆ คลิ๊ก ขอขอบคุณข้อมูลจาก FB CPA Solution ดร.สมศักดิ์ ประถมศรีเมฆ ที่อนุญาตให้นำความรู้ดีๆ มาแบ่งปันใน Website Tax-EZ ค่ะ |
