FB CPA Solution ดร.สมศักดิ์ ประถมศรีเมฆ
เรื่อง “ประมาณการหนี้สินค่ารื้อถอน” เป็นประเด็นที่ออกข้อสอบ AC1 บ่อย
| เรื่อง | เรื่อง “ประมาณการหนี้สินค่ารื้อถอน” เป็นประเด็นที่ออกข้อสอบ AC1 บ่อย |
| แหล่งที่มา | FB CPA Solution ดร.สมศักดิ์ ประถมศรีเมฆ |
| วันที่ | |
| ประเภทภาษี | |
| ข้อกฎหมาย | |
| คำถาม | เรื่อง “ประมาณการหนี้สินค่ารื้อถอน” เป็นประเด็นที่ออกข้อสอบ AC1 บ่อย |
| คำตอบ | พี่น้องครับ วันนี้เรามารีวิวเรื่อง “ประมาณการหนี้สินค่ารื้อถอน” กัน เพราะเป็นประเด็นที่ออกข้อสอบ AC1 บ่อยเหมือนกัน ________________________________________ ประเด็นหลัก: ประมาณการหนี้สินค่ารื้อถอน (Dismantling Cost) ตาม TAS 16.16.3 & TAS 37 — กรณีใดที่ต้องตั้งประมาณการหนี้สิน (Provision) บ้าง? หลายธุรกิจมีสินทรัพย์ที่เมื่อใช้งานครบกำหนดจะต้องรื้อถอน เช่น อาคารชั่วคราว, เวทีจัดงาน, สิ่งปลูกสร้างในโครงการเหมือง หรือห้องตัวอย่างโครงการคอนโด คำถามคือ — กรณีไหน ต้องตั้งประมาณการหนี้สินรื้อถอน (provision) และบวกเข้าราคาทุน PPE ตาม TAS 16.16.3 และกรณีไหน ไม่ต้องตั้ง? ________________________________________ หลักการ TAS ที่เกี่ยวข้อง TAS 16.16.3 → ราคาทุน PPE ต้องรวม ต้นทุนรื้อถอน, ขนย้าย, และคืนสภาพพื้นที่ ถ้าภาระผูกพันเกิดขึ้นเมื่อได้มาหรือจากการใช้สินทรัพย์ TAS 37 → การตั้งประมาณการหนี้สิน (provision) ต้องครบ 3 เงื่อนไข: 1. Present Obligation – ภาระผูกพันทางกฎหมาย (legal obligation) หรือภาระผูกพันโดยนัยจากการอนุมาน (constructive obligation) ที่เลี่ยงไม่ได้ 2. Probable Outflow – คาดว่าจะต้องจ่ายเงินเพื่อชำระภาระผูกพัน 3. Reliable Estimate – สามารถประมาณมูลค่าได้อย่างน่าเชื่อถือ ________________________________________ เพื่อเสริมความเข้าใจเราลองมาดูตัวอย่างที่กำกวม 5 ตัวอย่าง ว่ากรณีใดต้องตั้งหรือไม่ต้องตั้งกัน 1) ห้องตัวอย่างคอนโดที่สร้างบนที่ดินโครงการ ซึ่งมีแผนชัดเจนว่าจะรื้อถอนใน 3 ปีข้างหน้า เพราะต้องก่อสร้างคอนโดเพื่อขายบนพื้นที่นั้น บริบท • มี Master plan อนุมัติแล้ว, เปิดจอง (pre sale) และกำหนดเริ่มก่อสร้างภายใน 3 ปี • ห้องตัวอย่างตั้งทับตำแหน่งอาคารจริง—หากไม่รื้อจะขัดต่อแผน/สัญญาที่ทำกับลูกค้า/ไทม์ไลน์โครงการ หลักการที่เกี่ยวข้อง • TAS 16.16.3: ต้นทุนรื้อถอน/คืนสภาพพื้นที่รวมในราคาทุน PPE • TAS 37: เกิด constructive obligation จากแผนที่ประกาศชัดและเลี่ยงไม่ได้ + probable outflow + reliable estimate (เช่น ใบเสนอรื้อถอน) ข้อสรุป ต้องตั้ง provision และ บวกเข้าราคาทุนของอาคารชั่วคราว • เดบิต PPE (รวม PV ค่ารื้อถอน) / เครดิต Provision; เสื่อมราคา 3 ปี; ดอกเบี้ยจากการคลายส่วนลด (unwinding) บันทึกเป็น finance cost ________________________________________ 2) โรงเก็บของชั่วคราวบนที่ดินตนเอง (ยังไม่ชัดว่าจะรื้อหรือคงไว้) บริบท • ใช้เก็บวัสดุก่อสร้าง 2–3 ปี • ไม่มีข้อกำหนดกฎหมาย/สัญญาบังคับรื้อ • ฝ่ายบริหาร “ตั้งใจ” จะรื้อ แต่ยังไม่ผูกมัดและไม่ได้สื่อสารต่อภายนอก หลักการที่เกี่ยวข้อง • TAS 37: ไม่มี present obligation (ทั้ง legal และ constructive) → ไม่ผ่านเกณฑ์ตั้งหนี้สิน • ความตั้งใจที่เปลี่ยนแปลงได้ ไม่ถือเป็น constructive obligation ข้อสรุป ไม่ต้องตั้ง provision / ไม่บวกเข้าราคาทุน • เมื่อถึงวันที่ตัดสินใจรื้อจริง (และเกิดภาระผูกพันขึ้นจริง) ค่อยบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายของงวดนั้น • ถ้าภายหลังมีเอกสารผูกมัด (เช่น อนุมัติโครงการใหม่พร้อมกำหนดรื้อ) → รับรู้ provision “ตั้งแต่วันนั้น” ________________________________________ 3) อาคารสำนักงาน/สิ่งปลูกสร้างในพื้นที่เหมือง บริบท • ใบอนุญาตเหมือง + EIA กำหนดชัดว่าต้องรื้อถอนและฟื้นฟูสภาพพื้นที่เมื่อปิดเหมือง • มีวงเงินค้ำประกัน/เงินมัดจำกับรัฐเพื่อการฟื้นฟู หลักการที่เกี่ยวข้อง • TAS 37: legal obligation ชัดเจน (ข้อกำหนดกฎหมาย/เงื่อนไขใบอนุญาต) • TAS 16.16.3: บวก PV ของค่ารื้อถอน/ฟื้นฟูเข้าราคาทุน PPE ที่เกี่ยวข้อง ข้อสรุป ต้องตั้ง provision + บวกเข้าราคาทุนพัฒนาเหมือง ทันทีเมื่อเริ่มใช้/ติดตั้ง ________________________________________ 4) เวทีจัดงานเช่าพื้นที่สาธารณะ 1 ปี บริบท • สัญญาเช่าพื้นที่งานแสดงกำหนดชัด: ต้อง “รื้อถอนและคืนสภาพ” หลังงาน • มีค่าปรับ/ริบเงินประกัน หากไม่รื้อหรือคืนพื้นที่ไม่เรียบร้อย • เวที/งานระบบเป็นสินทรัพย์ใช้เกินหนึ่งงวดบัญชี (ข้ามไตรมาส) หลักการที่เกี่ยวข้อง • TAS 37: legal obligation ตามสัญญาเช่า → present obligation + probable outflow • TAS 16.16.3: ต้นทุนคืนสภาพพื้นที่เป็นองค์ประกอบราคาทุนของ PPE ที่เกี่ยวข้องกับงาน (เช่น โครงเวที/การติดตั้งถาวรชั่วคราว) ข้อสรุป ต้องตั้ง provision + บวกเข้าราคาทุน PPE • คิดค่าเสื่อมราคาอ้างอิงอายุใช้งานจริง (เช่น 1 ปี) • หมายเหตุ: ถ้าเวทีเป็นอุปกรณ์เคลื่อนย้ายใช้ซ้ำ และ “ไม่มีภาระคืนสภาพพื้นที่” (ผู้ให้เช่าจัดการเอง) → อาจ ไม่เข้าเงื่อนไข ตั้ง provision ________________________________________ 5) ร้านกาแฟ Pop up ในศูนย์การค้า (เช่า 1 ปี) บริบท • สัญญาเช่าไม่ได้บังคับให้ผู้เช่ารื้อถอน; ภูมิทัศน์ปกติคือโอน/ขายงานตกแต่งให้ผู้เช่ารายใหม่หรือศูนย์ฯ • ผู้เช่ามี ทางเลือก ที่สมเหตุสมผลในการหลีกเลี่ยงการรื้อถอนด้วยการโอนสิทธิ์ • ไม่มีการสื่อสารผูกมัดว่าจะต้องรื้อถอนเอง หลักการที่เกี่ยวข้อง • TAS 37: ไม่มี present obligation—ทั้ง legal และ constructive (มีทางเลือกที่ทำให้ “เลี่ยงได้”) • ไม่ผ่านเกณฑ์ probable outflow ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ข้อสรุป ไม่ต้องตั้ง provision / ไม่บวกเข้าราคาทุน • ถ้าภายหลังตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรกับศูนย์ฯ ว่าต้องรื้อเองเมื่อสิ้นสุดสัญญา → วันลงนามนั้นจึงเกิด present obligation และค่อยรับรู้ provision ________________________________________ สรุปสำหรับพี่น้อง AC1 • ข้อผูกพันโดยนัยคือหัวใจของ constructive obligation: โดยแผน/นโยบายที่ “อนุมัติแล้วและสื่อสารต่อภายนอก” (เช่น หนังสือเวียนถึงลูกค้าพรีเซล/หนังสือชี้ชวน/ข้อตกลงร่วมทุน) อาจถือเป็นข้อผูกพันโดยนัยแล้ว • วัดมูลค่าที่ PV ใช้อัตราคิดลดสะท้อนความเสี่ยง; unwinding รับเป็น finance cost; เปลี่ยนประมาณการ ให้ปรับตาม TFRIC 1 • ถ้า ประมาณการไม่ได้อย่างน่าเชื่อถือ แต่คาดว่าจะมีภาระ → เปิดเผย contingent liability แทน (จนกว่าจะประเมินได้) ________________________________________ ประมาณนี้ครับ คิดว่าน่าจะมีผลบวกกับคะแนนสอบ 1-10 คะแนน แล้วถ้าพี่น้องกำลังเตรียมสอบ AC1 – AC2 เพื่อสอบรอบ 3/68 ก็ inbox หรือ lineID: @cpasolution หรือ www.cpasolution.biz ได้เลย เรามีคอร์สเรียนที่ตอบโจทย์ ตรงประเด็นข้อสอบที่พิสูจน์ได้จากผู้สอบผ่านกว่า 90% ของสนามสอบเลือกเตรียมตัวกับเรา ขอบคุณมาก มาทำให้เป็นเรื่องง่ายด้วยบริการของ Tax-EZ สนใจสมัครสมาชิกเพื่อรับสิทธิพิเศษ คลิกที่นี่ ติดตามข่าวสารของ Tax-EZ ได้ทาง Website : tax-ez.info , Facebook Page : Tax-EZ ติดตาม FB เพจที่ให้ความรู้ทางด้านบัญชีกับ FB CPA Solution ดร.สมศักดิ์ ประถมศรีเมฆ คลิ๊ก ขอขอบคุณข้อมูลจาก FB CPA Solution ดร.สมศักดิ์ ประถมศรีเมฆ ที่อนุญาตให้นำความรู้ดีๆ มาแบ่งปันใน Website Tax-EZ ค่ะ |
