Facebook อ.สุเทพ พงษ์พิทักษ์
ถูกสรรพากรประเมินเงินได้จากการลดทุน
| เรื่อง | ถูกสรรพากรประเมินเงินได้จากการลดทุน |
| แหล่งที่มา | Facebook อ.สุเทพ พงษ์พิทักษ์ |
| วันที่ | วันที่ถาม 30/07/2025 - วันที่ตอบ 30/07/2025 |
| ประเภทภาษี | ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา,ภาษีเงินได้นิติบุคคล |
| ข้อกฎหมาย | มาตรา 40 (4)(ง) แห่งประมวลรัษฎากร |
| ปุจฉา | การลดทุนคะ หจก. มีทุน 5 ล้านคะ กำไรสะสม 6.7 ล้านคะ วันที่ 20/11/60 หจก. ลดทุนเหลือ 5 แสนบาท โดยที่กำไรสะสมเท่าเดิม แต่สรรพากรคำนวณจากทุนที่ลดเท่ากับ 4,750,000 บาท ในอัตราก้าวหน้า สรรพากรแจ้งมาว่า หจก. ผิดตามกฎหมาย มาตรา 40 (4)(ง) คะ หนูรบกวนด้วยคะเพราะตอนนี้ภาษีที่คำนวณ 856,250 บาท เงินเพิ่ม 856,250 บาท |
| วิสัชนา | 1. ตามหนังสือตอบข้อหารือของกรมสรรพากรเลขที่ กค 0702/3969 ลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2552 เรื่อง ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา กรณีเงินได้ที่ได้รับจากการลดทุน ได้วางแนวทางปฏิบัติกรณีการลดทุนตามมาตรา 40 (4)(ง) แห่งประมวลรัษฎากร ไว้ว่า "การจ่ายเงินลดทุนคืนให้แก่ผู้ถือหุ้น ซึ่งจะถือเป็นเงินได้พึงประเมินเฉพาะส่วนที่จ่ายไม่เกินกว่ากำไรและเงินที่กันไว้รวมกันนั้น เงินลดทุนที่ผู้ถือหุ้นได้รับดังกล่าวจะต้องเป็นการคืนทุนซึ่งเป็นกำไรสะสมตามงบดุล" ดังนี้ ข้อหารือ : 1. นาย พ. ประกอบกิจการขายยาสำเร็จรูปและมีรายได้จากการให้เช่าบ้าน นาย พ. ถือหุ้นบริษัท อ. จำนวน 100,000 หุ้น มูลค่าหุ้นที่ตราไว้หุ้นละ 10 บาท รวมมูลค่า 1,000,000 บาท ราคาซื้อขายหุ้นละ 71.50 บาท ต่อมาบริษัท อ. ได้จดทะเบียนลดทุนและได้จ่ายเงินลดทุนคืนให้แก่นาย พ. เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2548 จำนวนเงิน 8,000,000 บาท และหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย ไว้จำนวนเงิน 2,520,000 บาท บริษัท อ. จดทะเบียนเมื่อ 13 พฤษภาคม 2537 มีทุนจดทะเบียน 90,000,000 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 10 บาท รวมทุนจดทะเบียน 900,000,000 บาท ได้เพิกถอนหุ้นจากการเป็นหลักทรัพย์จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2543 และจดทะเบียนลดทุนเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2548 จำนวนตามมูลค่าทุน 6,690,000 บาท โดยจ่ายเงินลดทุนให้ผู้ถือหุ้นรวม 34,768,800 บาท เมื่อสิ้นรอบระยะเวลาบัญชีปี 2547 บริษัท อ. มีกำไรสะสมยังมิได้จัดสรรจำนวนเงิน 171,507,000 บาท เงินสำรองตามกฎหมายจำนวนเงิน 90,000,000 บาท รวมเป็นเงิน 261,507,000 บาท บริษัท อ. จ่ายเงินปันผลเมื่อเดือนพฤษภาคม 2548 จำนวนเงิน 194,811,000 บาท คงเหลือเงินสำรองตามกฎหมายจำนวนเงิน 66,696,000 บาท นาย พ. ไม่ได้นำเงินลดทุนที่ได้รับจำนวน 8,000,000 บาท มารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแต่อย่างใด 2. บริษัท ก. ประกอบกิจการให้ยืมเงิน ซื้อ เช่าซื้อ ถือกรรมสิทธิ์ ขาย โอน จำนอง จำนำ แลกเปลี่ยน และจำหน่ายทรัพย์สิน มีทุนจดทะเบียนที่ชำระแล้ว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2548 จำนวน 350,000 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 100 บาท รวมทุนจดทะเบียน 35,000,000 บาท บริษัท ก. ได้ทำการลดทุนตามมติของที่ประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นครั้งที่ 1/2548 เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 2548 และครั้งที่ 2/2548 เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2548 โดยลดจำนวนหุ้นลงรวม 60,000 หุ้น ราคาหุ้นละ 100 บาท จำนวนเงิน 6,000,000 บาท บริษัท ก. ได้จดทะเบียนลดทุนเมื่อวันที่ 27 เมษายน 2549 ปัจจุบันคงเหลือหุ้นจำนวน 290,000 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 100 บาท เป็นจำนวนเงิน 29,000,000 บาท ก่อนจดทะเบียนลดทุน บริษัท ก. ได้จ่ายเงินปันผลให้กับผู้ถือหุ้นราคาหุ้นละ 14 บาท จำนวน 350,000 หุ้น เป็นจำนวนเงิน 4,900,000 บาท เมื่อวันที่ 26 เมษายน 2549 การจ่ายเงินลดทุนให้กับผู้ถือหุ้น ดังกล่าว บริษัท ก. มิได้หักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายนำส่งแต่อย่างใด แนววินิจฉัย : กรณีตาม 1. และ 2. บริษัท อ. และบริษัท ก. ได้จดทะเบียนลดทุนและได้จ่ายเงินลดทุนคืนให้แก่ผู้ถือหุ้น ซึ่งจะถือเป็นเงินได้พึงประเมินเฉพาะส่วนที่จ่ายไม่เกินกว่ากำไรและเงินที่กันไว้รวมกันนั้น เงินลดทุนที่ผู้ถือหุ้นได้รับดังกล่าวจะต้องเป็นการคืนทุนซึ่งเป็นกำไรสะสมตามงบดุลของบริษัท อ. และบริษัท ก. ที่ได้รับการตรวจสอบและรับรองจากผู้สอบบัญชีรับอนุญาตครั้งสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชีก่อนการคืนเงินลดทุนหักด้วยเงินปันผลระหว่างกาล เฉพาะยอดที่บริษัท อ. และบริษัท ก. ประกาศจ่ายแก่ผู้ถือหุ้นก่อนการคืนเงินลดทุน หากเงินลดทุนไม่เกินจำนวนเงินดังกล่าว เข้าลักษณะเป็นเงินได้พึงประเมิน ตามมาตรา 40 (4) (ง) แห่งประมวลรัษฎากร ผู้ถือหุ้นที่ได้รับเงินลดทุนคืนต้องนำมารวมคำนวณเป็นเงินได้พึงประเมินเพื่อเสียภาษีเงินได้ทั้งจำนวน เลขตู้ : 72/36628 ดังนั้น กรณีที่บริษัทฯ ได้ลดทุนและคืนเฉพาะเงินทุน โดยไม่มีการนำส่วนของกำไรสะสมมาจ่ายคืนให้แก่ผู้ถือหุ้น จึงไม่ถือมีการจ่ายเงินได้พึงประเมินที่เป็น "เงินลดทุนเฉพาะส่วนที่จ่าย ไม่เกินกว่ากำไรและเงินที่กันไว้รวมกัน" ตามมาตรา 40 (4)(ง) แห่งประมวลรัษฎากร ให้แก่ผู้ถือหุ้น กรณีนี้จึงไม่ต้องคำนวณหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย เมื่อมีการจ่ายคืนทุนให้แก่ผู้ถือหุ้น แต่อย่างใด อย่างไรก็ตาม เกี่ยวกับ "เงินลดทุน เฉพาะส่วนที่จ่ายไม่เกินกว่ากำไรและเงินที่กันไว้รวมกัน" ตามมาตรา 40 (4)(ง) แห่งประมวลรัษฎากร นั้น กรมสรรพากรตอบข้อหารือไม่เหมือนกัน บางข้อหารือก็ทึกทักเอาเงินลดทุนเฉพาะส่วนที่จ่ายไม่เกินกว่ากำไรและเงินที่กันไว้รวมกัน มาถือเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (4)(ง) แห่งประมวลรัษฎากร โดยไม่สนใจว่าจะมีการนำเงินกำไรมาจ่ายเป็นเงินลดทุนหรือไม่ 2. ขอให้ยึดตามแนวทางปฏิบัติตามข้อหารือนี้ เพราะเป็นข้อหารือที่ "เป็นธรรม" แก่ผู้มีเงินได้ที่สุด และสมตามเจตนารมณ์ของการบัญญัติประมวลรัษฎากร ที่มุ่งอำนวยให้เกิดความเป็นธรรมแก่สังคม โดยโต้แย้งเจ้าพนักงานสรรพากรที่แจ้งให้บริษัทฯ ต้องคำนวณหัก ณ ที่จ่าย ว่า กรมสรรพากรไม่มีอำนาจประเมินเรียกเก็บภาษีเงินได้ในกรณีนี้แต่อย่างใด 3. ในกรณีที่ได้ทำการหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้ตามที่เจ้าหน้าที่สรรรพากรแจ้ง เมื่อมีการจ่ายปันผลจากส่วนกำไรสะสมและส่วนสำรองตามกฎหมายที่โอนกลับมาเป็นกำไรสะสมเนื่องจากการลดทุน บริษัทฯ จะต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% อีกด้วย ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า “เงินลดทุนเฉพาะส่วนที่จ่ายไม่เกินกว่ากำไรและเงินที่กันไว้รวมกัน” นั้น หมายถึง การลดส่วนของเจ้าของ (ทุน) ในส่วนที่เป็นกำไรสะสมเท่านั้น จึงจะถือเป็นเงินได้ตามมาตรา 40 (4)(ง) แห่งประมวลรัษฎากร ต่อข้อถาม ขอเรียนว่า 1. การลดทุนคะ หจ.ก มีทุน 5 ล้านคะ กำไรสะสม 6.7 ล้านคะ วันที่ 20/11/60 หจก. ลดทุนเหลือ 5 แสนบาท โดยที่กำไรสะสมเท่าเดิม เมื่อห้างฯ ไม่ได้นำกำไรสะสมมาลด ก็ย่อมไม่เข้าลักษณะเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (4)(ง) แห่งประมวลรัษฎากร แต่อย่างใด เพราะทุนไม่ถือเป็นเงินได้พึงประเมิน ในส่วนที่เป็น "ผลได้จากทุน" แต่อย่างใด ดังจะเห็นได้จากเงินได้ตามมาตรา 40 (4)(จ) แห่งประมวลรัษฎากร "เงินเพิ่มทุนของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลซึ่งตั้งจากกำไรที่ได้มาหรือเงินที่กันไว้รวมกัน" ดังนี้ "มาตรา 40 (4) เงินได้ที่เป็น (ง) เงินลดทุนของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลเฉพาะส่วนที่จ่ายไม่เกินกว่ากำไรและเงินที่กันไว้รวมกัน (จ) เงินเพิ่มทุนของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลซึ่งตั้งจากกำไรที่ได้มาหรือเงินที่กันไว้รวมกัน" 2. ให้อ้างอิงตามหนังสือตอบข้อหารือของกรมสรรพากรเลขที่ กค 0702/3969 ลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2552 เรื่อง ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา กรณีเงินได้ที่ได้รับจากการลดทุน ซึ่งกรมสรรพากรได้วางแนวทางปฏิบัติกรณีการลดทุนตามมาตรา 40 (4)(ง) แห่งประมวลรัษฎากร ไว้ว่า "การจ่ายเงินลดทุนคืนให้แก่ผู้ถือหุ้น ซึ่งจะถือเป็นเงินได้พึงประเมินเฉพาะส่วนที่จ่ายไม่เกินกว่ากำไรและเงินที่กันไว้รวมกันนั้น เงินลดทุนที่ผู้ถือหุ้นได้รับดังกล่าวจะต้องเป็นการคืนทุนซึ่งเป็นกำไรสะสมตามงบดุล" เท่านั้น 3. ขอเรียนว่า เจ้าพนักงานสรรพากร ไม่มีอำนาจประเมินภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ในกรณีดังกล่าว เนื่องจากห้างฯ ไม่มีการจ่ายเงินได้พึงประเมินใดๆ ตามที่เจ้าพนักงานฯ กล่าวหา ห้างฯ มิได้กระทำการใดอันเป็นความผิดตามกฎหมาย จึงไม่ต้องร่วมรับผิดในภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย และเงินเพิ่ม ตามที่เจ้าพนักงานฯ ประเมินเรียกเก็บ แต่อย่างใด ปล. ขอให้พูดจากับเจ้าพนักงานสรรพากรด้วยความสุภาพ และด้วยความเคารพในข้อกฎหมายที่ถูกต้อง อนึ่ง การใช้อำนาจประเมินโดยมิชอบ ย่อมเป็นดาบสองคมที่จะหวนคืนกลับไปยังผู้ใช้อำนาจนั้น ดังคำสาปของท่านศรีปราชญ์ "ดาบนั้นคืนสนอง" ด้วยมาตรา 157 แห่งประมวลกฎหมายอาญา!!! ขอขอบคุณข้อมูลจาก FB อ.สุเทพ พงษ์พิทักษ์ ที่อนุญาตให้นำความรู้ดีๆ มาเเบ่งปันใน Website Tax-EZ ค่ะ |
