Facebook อ.สุเทพ พงษ์พิทักษ์
สามีใช้สิทธิลดหย่อนบุตร ที่ยังไม่ได้จดทะเบียนสมรส
| เรื่อง | สามีใช้สิทธิลดหย่อนบุตร ที่ยังไม่ได้จดทะเบียนสมรส |
| แหล่งที่มา | Facebook อ.สุเทพ พงษ์พิทักษ์ |
| วันที่ | วันที่ถาม 18/02/2026 - วันที่ตอบ 01/04/2026 |
| ประเภทภาษี | ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา |
| ข้อกฎหมาย | มาตรา 47 (1) (ค) แห่งประมวลรัษฎากร |
| ปุจฉา | ขอความรู้ในกรณีขอใช้สิทธิลดหย่อนบุตรในการยื่นคืนภาษีค่ะ สามีเป็นผู้มีรายได้ที่ต้องยื่นเสียภาษีปี 2568 ยื่นไปแบบไปปลายเดือนมกราคมค่ะ สามีใช้สิทธิ์ขอลดหย่อนบุตรจำนวน 3 คนไปค่ะ แต่ว่าตอนที่ยื่นภาษียังไม่ได้จดทะเบียนสมรสเพิ่งจะมาจดทะเบียนสมรสปี 2569 นี้ค่ะ ลูกทั้ง 3 เป็นลูกที่เกิดจากแฟนทั้งหมดเลยค่ะ ไม่ทราบว่า ตามหลักของกฎหมายแล้วสามารถใช้สิทธิ์ลดหย่อนได้ไหมคะ (ณ เวลานี้เจ้าหน้าที่สรรพากรยังไม่ตรวจแบบพิจารณาคืนภาษีให้ค่ะ) |
| วิสัชนา | 1. การหักลดหย่อนบุตรบุตรชอบด้วยกฎหมายหรือบุตรบุญธรรมของผู้มีเงินได้ และบุตรชอบด้วยกฎหมายของคู่สมรสของผู้มีเงินได้ตามมาตรา 47 (1) (ค) แห่งประมวลรัษฎากร (1) กรณีผู้มีเงินได้เป็นผู้อยู่ในประเทศไทย สำหรับการหักลดหย่อนตั้งแต่ปีภาษี 2560 เป็นต้นไป ให้หักลดหย่อนบุตรได้ ตามมาตรา 47 (1) (ค) แห่งประมวลรัษฎากร โดยให้หักลดหย่อนบุตรได้คนละ 30,000 บาท ทั้งนี้ ไม่ว่าบุตรดังกล่าว จะเป็นผู้อยู่ในประเทศไทยหรือไม่ก็ตาม และให้หักลดหย่อนได้ตลอดปีภาษี ไม่ว่ากรณีที่จะหักลดหย่อนได้นั้นจะมีอยู่ตลอดปีภาษีหรือไม่ เช่น บุตรที่เพิ่งเกิดหรือตายระหว่างปีภาษี หรือรับบุตรบุญธรรมระหว่างปีภาษี ก็ให้ผู้มีเงินได้มีสิทธิหักลดหย่อนบุตรดังกล่าวได้เต็มจำนวน เช่นเดียวกับบุตรที่มีชีวิตอยู่ตลอดปีภาษี และให้หักลดหย่อนเพื่อการศึกษาของบุตรได้เฉพาะบุตรที่อยู่ในประเทศไทยเท่านั้น (2) กรณีผู้มีเงินได้มิได้เป็นผู้อยู่ในประเทศไทย ให้หักลดหย่อนบุตรได้ เฉพาะบุตรที่เป็นผู้อยู่ในประเทศไทย ตามมาตรา 47 (1) (ค) แห่งประมวลรัษฎากร โดยให้หักลดหย่อนบุตรได้คนละ 30,000 บาท และให้หักลดหย่อนได้ตลอดปีภาษี ไม่ว่ากรณีที่จะหักลดหย่อนได้นั้นจะมีอยู่ตลอดปีภาษีหรือไม่ (3) เงื่อนไขเกี่ยวกับบุตรที่จะนำมาหักลดหย่อน บุตรที่จะนำมาหักลดหย่อนดังกล่าว ต้องครบตามเงื่อนไขดังต่อไปนี้ (ก) ต้องเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายหรือบุตรบุญธรรมของผู้มีเงินได้ รวมทั้งบุตรชอบด้วยกฎหมายของคู่สมรสของผู้มีเงินได้ด้วย บุตรชอบด้วยกฎหมาย หมายถึง บุตรที่เกิดแต่บิดามารดาซึ่งได้สมรสกัน โดยถูกต้องตามกฎหมาย (จดทะเบียนสมรส) รวมทั้งบุตรที่เกิดนอกสมรสดังต่อไปนี้ เด็กเกิดแต่หญิงภายใน 310 วันนับแต่วันที่ขาดจากการสมรสให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของชายผู้เป็นสามี (มาตรา 1536 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) เด็กเกิดแต่หญิงที่มิได้มีการสมรสกับชายให้ถือว่าเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของหญิงนั้น (มาตรา 1546 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) เด็กเกิดจากบิดามารดาที่มิได้สมรสกันจะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายต่อเมื่อบิดามารดาได้สมรสกัน (จดทะเบียนสมรส) ภายหลัง หรือบิดาได้จดทะเบียนรับรองบุตรหรือศาลพิพากษาว่าเป็นบุตร (มาตรา 1547 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) การรับบุตรบุญธรรมจะสมบูรณ์ตามกฎหมายก็ต่อเมื่อได้จดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมแล้ว (มาตรา 1598/27 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) โดยจะมีผลเป็นบุตรบุญธรรมเฉพาะสำหรับผู้จดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมเท่านั้น การที่สามีหรือภริยายินยอมให้อีกฝ่ายหนึ่งจดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมจะไม่เป็นเหตุให้เป็นบุตรบุญธรรมของคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งด้วย อนึ่ง ในกรณีบุตรบุญธรรม ให้หักลดหย่อนได้ในฐานะที่เป็นบุตรบุญธรรมแต่เพียงฐานะเดียว (มาตรา 47 (1) (ค) วรรคท้าย) ทั้งนี้ ตั้งแต่ปีที่จดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมเป็นต้นไป เป็นที่น่าสังเกตว่า กรณีคู่สมรสของผู้มีเงินได้มีบุตรไม่ว่าจะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมาย หรือบุตรบุญธรรมก็ตาม ในการคำนวณภาษีเงินได้ของผู้มีเงินได้ ให้มีสิทธิหักลดหย่อนเฉพาะบุตรชอบด้วยกฎหมายของคู่สมรสเท่านั้น จะนำบุตรบุญธรรมของคู่สมรสมาหักลดหย่อนไม่ได้ (ข) ต้องเป็นบุตรผู้เยาว์ หรือในกรณีที่บุตรพ้นจากความเป็นผู้เยาว์ ไม่ว่าบุตรดังกล่าว จะมีอายุเท่าใดก็ตาม บุตรนั้นต้องเป็นไปตามเงื่อนไขดังต่อไปนี้ – เป็นผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ หรือ – อายุไม่เกิน 25 ปี และยังศึกษาอยู่ในมหาวิทยาลัย หรือชั้นอุดมศึกษา ซึ่งได้แก่ การศึกษาตั้งแต่ระดับอนุปริญญาหรือเทียบเท่าขึ้นไปจนถึงปริญญาเอก ทั้งนี้ ไม่ว่าจะศึกษาในสถาบันการศึกษาในประเทศหรือต่างประเทศ (ค) ต้องเป็นบุตรที่อยู่ในความอุปการะเลี้ยงดูของผู้มีเงินได้ (ง) ต้องเป็นบุตรที่ไม่มีเงินได้พึงประเมิน หรือมีเงินได้พึงประเมินประเภทที่ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้ กรณีบุตรดังกล่าวมีเงินได้พึงประเมินประเภทที่ไม่ได้รับยกเว้นภาษี บุตรคนนั้นต้องมีเงินได้ไม่ถึง 30,000 บาท 2. จำนวนบุตรที่จะนำมาหักลดหย่อน สำหรับการหักลดหย่อนบุตรตั้งแต่ปีภาษี พ.ศ. 2561 เป็นต้นไป (1) บุตรชอบด้วยกฎหมายของผู้มีเงินได้ หรือบุตรชอบด้วยกฎหมายของสามีหรือภริยาของผู้มีเงินได้ คนละ 30,000 บาท และสำหรับบุตรชอบด้วยกฎหมายตั้งแต่คนที่สองเป็นต้นไป ที่เกิดในหรือหลังปี พ.ศ. 2561 ให้หักลดหย่อนได้เพิ่มอีกคนละ 30,000 บาท โดยในการนับลำดับบุตรให้นับลำดับของบุตรทุกคนไม่ว่าจะมีชีวิตอยู่หรือไม่ก็ตาม (มาตรา 47 (1) (ค) แห่งประมวลรัษฎากร) (2) บุตรบุญธรรมของผู้มีเงินได้ คนละ 30,000 บาท แต่รวมกันต้องไม่เกินสามคน ในกรณีผู้มีเงินได้มีบุตรทั้ง (1) และ (2) การหักลดหย่อนสำหรับบุตร ให้นำบุตรตาม (1) ทั้งหมดมาหักก่อน แล้วจึงนำบุตรตาม (2) มาหัก เว้นแต่ในกรณีผู้มีเงินได้มีบุตรตาม (1) ที่มีชีวิตอยู่ รวมเป็นจำนวนตั้งแต่สามคนขึ้นไป จะนำบุตรตาม (1) มาหักไม่ได้ แต่ถ้าบุตรตาม (1) มีจำนวนไม่ถึงสามคน ให้นำบุตรตาม (ข) มาหักได้ โดยเมื่อรวมกับบุตรตาม (1) แล้วต้องไม่เกินสามคน การนับจำนวนบุตร ให้นับเฉพาะบุตรที่มีชีวิตอยู่ตามลำดับอายุสูงสุดของบุตร โดยให้นับรวมทั้งบุตรที่ไม่อยู่ในเกณฑ์ได้รับการหักลดหย่อนด้วยการหักลดหย่อนสำหรับบุตร ให้หักได้เฉพาะบุตรซึ่งมีอายุไม่เกินยี่สิบห้าปีและยังศึกษาอยู่ในมหาวิทยาลัยหรือชั้นอุดมศึกษา หรือซึ่งเป็นผู้เยาว์ หรือศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถอันอยู่ในความอุปการะเลี้ยงดู แต่มิให้หักลดหย่อนสำหรับบุตรดังกล่าวที่มีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วตั้งแต่ 30,000 บาทขึ้นไป โดยเงินได้พึงประเมินนั้นไม่เข้าลักษณะตามมาตรา 42 แห่งประมวลรัษฎากร การหักลดหย่อนสำหรับบุตรดังกล่าว ให้หักได้ตลอดปีภาษีไม่ว่ากรณีที่จะหักได้นั้นจะมีอยู่ตลอดปีภาษีหรือไม่ และในกรณีบุตรบุญธรรมนั้นให้หักลดหย่อนในฐานะบุตรบุญธรรมได้แต่ฐานะเดียว (มาตรา 47 (1) (ค) แห่งประมวลรัษฎากร) ต่อข้อถาม ขอเรียนว่า กรณีสามีเป็นผู้มีรายได้ที่ต้องยื่นเสียภาษีปี 2568 ยื่นไปแบบไปปลายเดือน มกราคม พ.ศ. 2569 สามีใช้สิทธิขอหักลดหย่อนบุตรจำนวน 3 คนไป แต่ว่าตอนที่ยื่นภาษียังไม่ได้จดทะเบียนสมรสเพิ่งจะมาจดทะเบียนสมรสปี 2569 นี้ โดยลูกทั้ง 3 เป็นลูกที่เกิดจากแฟนทั้งหมด เช่นนี้ ตามหลักของกฎหมายแล้วคุณสามีไม่สามารถใช้สิทธิหักลดหย่อนบุตรสำหรับการคำนวณภาษีเงินได้ประจำปีภาษี 2568 ได้ เนื่องจากบุตรทั้ง 3 คน ไม่ใช่บุตรชอบด้วยกฎหมายของคุณสามีจนกว่าจะได้จดทะเบียนสมรสกับคุณภรรยา คือ สำหรับปีภาษี 2569 เป็นต้นไป ขอขอบคุณข้อมูลจาก FB อ.สุเทพ พงษ์พิทักษ์ ที่อนุญาตให้นำความรู้ดีๆ มาเเบ่งปันใน Website Tax-EZ ค่ะ |
