Case study

หักลดหย่อนคู่สมรสไม่ได้ทำงาน แต่มีรายได้ปันผลและดอกเบี้ยจากหุ้นและเงินฝากต่าง ๆ


เรื่อง หักลดหย่อนคู่สมรสไม่ได้ทำงาน แต่มีรายได้ปันผลและดอกเบี้ยจากหุ้นและเงินฝากต่าง ๆ
แหล่งที่มา Case study
วันที่ 28/01/2026
ประเภทภาษี ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
ข้อกฎหมาย
คำถาม

ผู้หญิงมีรายได้จากการทำงาน สามีไม่มีรายได้จากการทำงาน แต่มีรายได้ปันผลและดอกเบี้ยจากหุ้นและเงินฝากต่าง ๆ อยากทราบว่า สามีถือว่าไม่มีรายได้หรือไม่ ฝ่ายภรรยาสามารถนำสามีมาลดหย่อนได้หรือไม่ใบฐานะคู่สมรส ไม่มีเงินได้

คำตอบ

หลักเกณฑ์เรื่องการลดหย่อนภาษีคู่สมรสนั้น กรมสรรพากรจะพิจารณาจาก "เงินได้พึงประเมิน" เป็นหลัก ไม่ได้ดูแค่ว่า "ทำงาน" หรือไม่


1. สามีถือว่าเป็นผู้มีรายได้หรือไม่?

ในทางภาษี เงินปันผลและดอกเบี้ยจัดเป็น เงินได้พึงประเมิน ตามมาตรา 40(4) แห่งประมวลรัษฎากร ดังนั้นแม้สามีจะไม่ได้ทำงานประจำ แต่ถ้ามีเงินโอนเข้าบัญชีจากปันผลหรือดอกเบี้ย สามีก็ถือว่าเป็น "ผู้มีเงินได้" 


2. เงื่อนไขการลดหย่อนคู่สมรส (60,000 บาท)

ภรรยาจะนำสามีมาลดหย่อนภาษีได้ ก็ต่อเมื่อเข้าเงื่อนไข ครบทุกข้อ ดังนี้:

  • จดทะเบียนสมรส : ต้องเป็นสามีภรรยากันตามกฎหมาย
  • สามีต้องไม่มีเงินได้พึงประเมิน : ตลอดปีภาษีนั้น
  • สถานะความสัมพันธ์ : ต้องเป็นสามีภรรยากันตลอดปีภาษีที่นำมาลดหย่อน หรือกรณีจดทะเบียนสมรสระหว่างปี, คู่สมรสตายระหว่างปี หรือหย่าระหว่างปี สามารถหักลดหย่อนคู่สมรสได้


คำตอบ สำหรับกรณีนี้คือ: สามีถือว่ามีเงินได้ และจะนำมาลดหย่อนในฐานะคู่สมรสไม่มีเงินได้ ไม่ได้ แต่หากจะลดหย่อนได้ จะต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขดังนี้


  • กรณีรายได้ดอกเบี้ย


 1. สามี มีเงินได้จากดอกเบี้ยจากหุ้น/เงินฝากธนาคาร และได้ถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้แล้วร้อยละ 15 และ
 2. ภรรยาได้นำเงินได้ของสามีมารวมยื่นแบบภาษีรวมกัน โดยต้องเลือกไม่นำเงินได้ดอกเบี้ยดังกล่าวมารวมคำนวณกับเงินได้อื่น (Final tax เสียภาษีที่ 15%) ภรรยาสามารถนำสามีมาหักลดหย่อนในฐานะคู่สมรสของผู้มีเงินได้จำนวน 60,000 บาท


  • กรณีรายได้เงินปันผล

    1. สามี มีเงินได้จากเงินปันผล และได้ถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้แล้วร้อยละ 10 และ
    2. ภรรยาได้นำเงินได้ของสามีมารวมยื่นแบบภาษีรวมกัน โดยต้องเลือกไม่นำเงินได้เงินปันผลดังกล่าวมารวมคำนวณกับเงินได้อื่น (Final tax เสียภาษีที่ 10%) ภรรยาสามารถนำสามีมาหักลดหย่อนในฐานะคู่สมรสของผู้มีเงินได้จำนวน 60,000 บาท


การกรอกแบบภาษี


ให้เลือกสถานภาพการสมรส และเลือก (2) มีเงินได้ ม.40(2)-(8) รวมคำนวณภาษี

 



ข้อที่ 3 รายการเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(4) ไม่ต้องกรอกยอดเงินได้ดอกเบี้ย และเงินปันผล เพราะเลือกที่จะเสียภาษีแบบ 
Final tax แล้ว หากเลือกยื่นแบบรวมกัน และเลือก Final tax กรณีนี้ถึงจะสามารถหักลดหย่อนส่วนตัวของสามีได้ (ไม่ได้หักลดหย่อนในฐานะสามีไม่มีเงินได้)



ในแนบการหักลดหย่อน ให้กรอกลดหย่อนคู่สมรส 60,000 บาท กรณีมีเงินได้และเลือกยื่นรวมคำนวณภาษี



อ้างอิงคำตอบ


“ ร้อยเรื่องลดหย่อนปีภาษี 2560”


หมวดค่าลดหย่อนส่วนตัวและคู่สมรส


1. ชื่อเรื่อง : สามีไม่มีเงินได้ภริยานำไปหักลดหย่อนได้
 คำถาม : ภริยามีเงินได้ แต่สามีไม่มีเงินได้ หักลดหย่อนอย่างไร และแจ้งว่ารวมหรือแยกยื่น
 
คำตอบ : ภริยาหักลดหย่อนฐานะผู้มีเงินได้ 60,000 บาทและหักลดหย่อนสามีได้อีก 60,000 บาท รวมเป็น 120,000 บาท และในการยื่นแบบให้แจ้งสถานะคู่สมรสไม่มีเงินได้


2. ชื่อเรื่อง : ภริยามีเงินได้จากดอกเบี้ยเงินฝากธนาคารไม่ได้แยกยื่นแบบแสดงรายการสามีนำมาหักลดหย่อนได้
คำถาม : ภริยามีเงินได้จากดอกเบี้ยเงินฝากธนาคารถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้แล้วร้อยละ 15 สามีนำภริยามาหักลดหย่อนในการคำนวณภาษีได้หรือไม่
 
คำตอบ : ได้ กรณีภริยามีเงินได้จากดอกเบี้ยเงินฝาก โดยได้เสียภาษีไว้แล้วร้อยละ 15 และประสงค์จะนำเงินดังกล่าวมารวมคำนวณภาษีกับสามี โดยสามีเลือกที่จะไม่นำเงินได้ดอกเบี้ยดังกล่าวมารวมคำนวณกับเงินได้อื่น สามีสามารถนำภริยามาหักลดหย่อนในฐานะคู่สมรสของผู้มีเงินได้จำนวน 60,000 บาท

3. ชื่อเรื่อง : ภริยามีเงินได้จากเงินปันผลไม่ได้แยกยื่นแบบแสดงรายการสามีนำมาหักลดหย่อนได้
คำถาม : ภริยามีเงินได้จากเงินปันผลถูกผู้จ่ายเงินได้หักภาษี ณ ที่จ่ายไว้ร้อยละ 10 สามีนำภริยามาหักลดหย่อนในการคำนวณภาษีได้หรือไม่
 
คำตอบ : ได้ กรณีภริยามีเงินได้จากเงินปันผล โดยได้เสียภาษีไว้แล้วร้อยละ 10 และประสงค์จะนำเงินดังกล่าวมารวมคำนวณภาษีกับสามี โดยสามีเลือกที่จะไม่นำเงินเงินปันผลดังกล่าวมารวมคำนวณกับเงินได้อื่น สามีสามารถนำภริยามาหักลดหย่อนในฐานะคู่สมรสของผู้มีเงินได้จำนวน 60,000 บาท



มาตรา 47  เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 เมื่อได้หักตามมาตรา 42 ทวิ ถึงมาตรา 46 แล้ว เพื่อเป็นการบรรเทาภาระภาษี ให้หักลดหย่อนได้อีก ดังต่อไปนี้
             (1) ลดหย่อนให้สำหรับ   
                   (ก) ผู้มีเงินได้ 60,000 บาท
                   (ข) สามีหรือภริยาของผู้มีเงินได้ 60,000 บาท


มาตรา 57 ฉ  ในการเก็บภาษีเงินได้จากสามีและภริยานั้น ให้สามีและภริยาต่างฝ่ายต่างมีหน้าที่ยื่นรายการเกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินที่ตนได้รับในระหว่างปีภาษีที่ล่วงมาแล้วตามมาตรา 56
                 ในกรณีที่เงินได้พึงประเมินไม่อาจแยกได้อย่างชัดแจ้งว่าเป็นของสามีหรือภริยาแต่ละฝ่ายจำนวนเท่าใด ให้ถือเป็นเงินได้พึงประเมินของสามีและภริยาฝ่ายละกึ่งหนึ่ง เว้นแต่เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (8) สามีและภริยาจะแบ่งเงินได้พึงประเมินเป็นของแต่ละฝ่ายตามส่วนที่ตกลงกันก็ได้ แต่รวมกันต้องไม่น้อยกว่าเงินได้พึงประเมินที่ได้รับ ถ้าตกลงกันไม่ได้ ให้ถือเป็นเงินได้พึงประเมินของสามีและภริยาฝ่ายละกึ่งหนึ่ง
                 สามีและภริยาจะตกลงยื่นรายการและเสียภาษีรวมกัน โดยให้ถือเอาเงินได้พึงประเมินของตนเป็นเงินได้ของสามีหรือภริยาอีกฝ่ายหนึ่งก็ได้ หรือจะแยกยื่นรายการและเสียภาษีเฉพาะส่วนที่เป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (1) โดยมิให้ถือเอาเป็นเงินได้ของอีกฝ่ายหนึ่งก็ได้ แต่ถ้ามีภาษีค้างชำระสามีและภริยาต้องร่วมรับผิดในการเสียภาษีที่ค้างชำระนั้น
                  เมื่อได้เลือกยื่นรายการตามวรรคสองและวรรคสามในปีภาษีใดแล้ว ให้ถือว่าเป็นวิธีการยื่นรายการสำหรับปีภาษีนั้นตลอดไป เว้นแต่อธิบดีจะอนุมัติให้เปลี่ยนแปลงวิธีการเลือกยื่นรายการดังกล่าว
                  ( พระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 18) พ.ศ. 2555 ใช้บังคับสำหรับเงินได้ปีภาษี 2555 เป็นต้นไป )    


เรื่อง

การหักลดหย่อนคู่สมรสมีหลักเกณฑ์อย่างไร 

แหล่งที่มา

ข้อหารือ กรมสรรพากร

วันที่

09/01/2021

เลขที่หนังสือ


ประเภทภาษี

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

ข้อกฎหมาย


ข้อหารือ

การหักลดหย่อนคู่สมรสมีหลักเกณฑ์อย่างไร

แนววินิจฉัย

การหักลดหย่อนคู่สมรส มีหลักเกณฑ์ดังนี้

     1. สามีหรือภริยา (คู่สมรส) ของผู้มีเงินได้ หักลดหย่อนได้ 60,000 บาท

     2.สามีหรือภริยาของผู้มีเงินได้ ต้องไม่มีเงินได้พึงประเมิน

     3.ต้องเป็นสามีหรือภริยาโดยชอบด้วยกฎหมาย (จดทะเบียนสมรสกัน)

     4. กรณีจดทะเบียนสมรสระหว่างปี, คู่สมรสตายระหว่างปี หรือหย่าระหว่างปี สามารถหักลดหย่อนคู่สมรสได้

     5.กรณีผู้มีเงินได้เป็นผู้อยู่ในไทย (180 วัน) สามารถนำสามีหรือภริยาที่อยู่ต่างประเทศมาหักลดหย่อนได้

     6. กรณีผู้มีเงินได้มิได้เป็นผู้อยู่ในไทย ให้หักลดหย่อนเฉพาะคู่สมรสและบุตรที่อยู่ในไทยถึง 180 วันเท่านั้น

เลขตู้



หมายเหตุ : TAX CASE STUDY จาก Tax-EZ Website เป็นเพียงเคสตัวอย่างเท่านั้น กรุณาตรวจสอบข้อมูลก่อนนำไปใช้อ้างอิง
เว็บไซต์นี้ใช้คุกกี้เพื่อให้คุณได้รับประสบการณ์การท่องเว็บที่ดีขึ้น ข้อตกลงและนโยบายความเป็นส่วนตัว
ยอมรับ