คำว่า “สถานประกอบการ” ในระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม เป็นไปตามนิยามศัพท์ตามมาตรา 77/1 (20) แห่งประมวลรัษฎากร ดังนี้ “(20) “สถานประกอบการ” หมายความว่า สถานที่ซึ่งผู้ประกอบการ ใช้ประกอบกิจการเป็นประจำ และให้หมายความรวมถึง สถานที่ซึ่งใช้เป็นที่ผลิตหรือเก็บสินค้าเป็นประจำด้วย ในกรณีผู้ประกอบการไม่มีสถานประกอบการตามวรรคหนึ่ง ให้ถือว่าที่อยู่อาศัยของผู้ประกอบการนั้นเป็นสถานประกอบการ ถ้าผู้ประกอบการมีที่อยู่อาศัยหลายแห่งให้ผู้ประกอบการเลือกเอาที่อยู่อาศัยแห่งหนึ่งเป็นสถานประกอบการ” ดังนั้น สถานประกอบการ จึงประกอบด้วย (1) สถานที่ซึ่งผู้ประกอบการใช้ประกอบกิจการขายสินค้า (รวมทั้งส่งออก) หรือให้บริการ และนำเข้าสินค้าเป็นประจำ (2) สถานที่ซึ่งใช้เป็นที่ผลิตสินค้าเป็นประจำ และ (3) สถานที่ซึ่งใช้เก็บสินค้าเป็นประจำ และสถานประกอบการสาขา จึงย่อมหมายถึงสถานที่ซึ่งใช้ในการประกอบกิจการในลักษณะทำนองเดียวกับสำนักงานใหญ่ หรือสถานที่ซึ่งใช้เป็นที่ผลิตสินค้าเป็นประจำ หรือสถานที่ซึ่งใช้เก็บสินค้าเป็นประจำ กรณีที่ 1 บริษัทจดทะเบียนที่ตั้งบริษัทเป็นสำนักงานใหญ่ ได้ประกอบธุรกิจสร้างหอพักแห่งหนึ่งเพื่อให้เช่า โดยไม่ได้มีสำนักงานในหอพักแห่งนั้น หากแต่ทุกสิ้นเดือน ออกใบแจ้งหนี้ในนามสำนักงานใหญ่เพื่อเรียกเก็บค่าเช่า และค่าไฟฟ้าจากผู้เช่า กรณีนี้ถือว่าบริษัทไม่มีสถานประกอบการที่เป็นหอพักอีกแห่งหนึ่ง ถูกต้องแล้ว กรณีที่ 2 บริษัทฯ จดทะเบียนที่ตั้งบริษัทเป็นสำนักงานใหญ่ ได้ประกอบธุรกิจผลิตกระแสไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ โดยได้ทำสัญญากับลูกค้าว่า บริษัทฯ จะต้องเข้าไปติดตั้ง solar rooftop ในสถานที่ของลูกค้าแต่ละราย และติดตั้งมิเตอร์เพื่อเรียกเก็บค่าไฟฟ้า กรณีเช่นนี้ ถือว่าบริษัทไม่มีสถานประกอบการที่เป็นสถานที่ของลูกค้าแต่ละรายถูกต้อง กรณีที่ 3 บริษัทจดทะเบียนที่ตั้งบริษัทเป็นสำนักงานใหญ่ ได้ประกอบธุรกิจสร้างอาคารสำนักงานขนาดใหญ่เพื่อให้ลูกค้าเช่าและให้บริการส่วนกลาง โดยบริษัทไม่ได้นำพื้นที่บางส่วนในอาคารเพื่อให้เช่านั้นเป็นสำนักงานอีกแห่งหนึ่งของบริษัท หากแต่ให้พนักงานที่สำนักงานใหญ่ในการออกใบแจ้งหนี้เรียกเก็บค่าบริการ แต่บริษัทได้จ้าง รปภ. และ แม่บ้าน ดูแลอาคารให้เช่าแห่งนี้ กรณีนี้ผมมองว่าอาคารให้เช่านั้นถือเป็นสถานประกอบการอีกแห่งหนึ่ง เนื่องจากเป็นสถานที่ที่ใช้ประกอบกิจการเป็นประจำ มีการดูแลบำรุงรักษาโดยพนักงานที่บริษัทจ้าง มีการเรียกเก็บค่าบริการส่วนกลางจากการดูแลนั้น จึงเสมือนเป็นสถานที่ที่ผลิตสินค้า/ให้บริการเป็นประจำ ถูกต้องแล้ว กรมสรรพากรได้วางแนวทางปฏิบัติตามข้อ 15 ของคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป. 86/2542 ดังนี้ “ข้อ 15 กรณีผู้ประกอบการจดทะเบียนมีสถานประกอบการหลายแห่ง จะต้องจัดทำใบกำกับภาษีเป็นรายสถานประกอบการ กรณีผู้ประกอบการจดทะเบียนตามวรรคหนึ่ง มีการดำเนินงาน ณ สถานที่อื่นซึ่งไม่เข้าลักษณะเป็นสถานประกอบการ ตามมาตรา 77/1(20) แห่งประมวลรัษฎากร ด้วย ให้จัดทำใบกำกับภาษีระบุที่อยู่ของสถานประกอบการซึ่งเป็นสำนักงานใหญ่หรือสถานประกอบการแห่งอื่นที่ดำเนินงาน ไม่ใช่ที่อยู่ตามสถานที่ซึ่งไม่เข้าลักษณะเป็นสถานประกอบการ กรณีผู้ประกอบการจดทะเบียนตามวรรคสอง ได้รับใบกำกับภาษีระบุชื่อของผู้ประกอบการจดทะเบียนถูกต้อง แต่ระบุที่อยู่ตามสถานที่ซึ่งไม่เข้าลักษณะเป็นสถานประกอบการ ผู้ประกอบการจดทะเบียนมีสิทธินำไปถือเป็นภาษีซื้อของสำนักงานใหญ่ หรือเป็นภาษีซื้อของสถานประกอบการแห่งอื่นซึ่งจ่ายค่าสินค้าหรือค่าบริการ ตัวอย่าง (1) บริษัท ก.จำกัด มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่เขตพญาไท ประกอบกิจการให้เช่าอาคารสำนักงานซึ่งตั้งอยู่เขตบางพลัด บริษัทฯไม่ได้ใช้พื้นที่ของอาคารที่ให้เช่าเป็นสถานประกอบการ แต่บริษัทฯให้บริการสาธารณูปโภคแก่ผู้เช่า บริษัทฯขอติดตั้งมิเตอร์ไฟฟ้า ประปา และโทรศัพท์ ณ อาคารที่ให้เช่า รัฐวิสาหกิจจัดทำใบกำกับภาษีในนามของบริษัทฯ แต่ระบุที่อยู่ตามอาคารที่ให้เช่า บริษัทฯมีสิทธินำใบกำกับภาษีไปถือเป็นภาษีซื้อของสำนักงานใหญ่ได้ เมื่อบริษัทฯเรียกเก็บค่าบริการและภาษีมูลค่าเพิ่มจากผู้เช่า บริษัทฯต้องจัดทำใบกำกับภาษีโดยระบุที่อยู่ของสถานประกอบการที่เป็นสำนักงานใหญ่ (2) บริษัท ข.จำกัด ประกอบกิจการผลิตปลากระป๋อง มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่เขตบางซื่อ มีสำนักงานอีกแห่งหนึ่งตั้งอยู่ที่จังหวัดระยอง บริษัทฯก่อสร้างโรงงานที่จังหวัดระยอง โดยมอบหมายให้สำนักงานที่จังหวัดระยองดำเนินงานด้านการก่อสร้างและจ่ายค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ในการก่อสร้าง บริษัทฯขอติดตั้งมิเตอร์ไฟฟ้า ประปา ณ สถานที่ก่อสร้าง รัฐวิสาหกิจจัดทำใบกำกับภาษีในนามของบริษัทฯ แต่ระบุที่อยู่ ณ สถานที่ก่อสร้าง บริษัทฯมีสิทธินำใบกำกับภาษีไปถือเป็นภาษีซื้อของสำนักงานที่จังหวัดระยองได้ (3) บริษัท ก.จำกัด เช่าสถานที่แห่งหนึ่งเพื่อติดตั้งป้ายโฆษณาสินค้าซึ่งต้องมีกระแสไฟฟ้าส่องป้าย บริษัทฯขอติดตั้งมิเตอร์ไฟฟ้า ณ สถานที่เช่า รัฐวิสาหกิจจัดทำใบกำกับภาษีในนามของบริษัทฯ แต่ระบุที่อยู่ตามสถานที่เช่า บริษัทฯมีสิทธินำใบกำกับภาษีไปถือเป็นภาษีซื้อของสำนักงานใหญ่ได้”
ขอขอบคุณข้อมูลจาก FB อ.สุเทพ พงษ์พิทักษ์ ที่อนุญาตให้นำความรู้ดีๆมาเเบ่งปันใน Website Tax-EZ ค่ะ คลิ๊กที่นี่ เพื่อติดตาม FB เพจ "อาจารย์ สุเทพ พงษ์พิทักษ์ " |
